 |
 |
|
|
|
|
DOĞU ATIKSU ARITMA TESİSİ |
| |
| Bursa Doğu Atıksu Arıtma Tesisi, kentin doğu havzasındaki evsel atıksuların arıtılması amacıyla Küçük Balıklı mevkiinde, 250.000 m2’lik bir alanda kurulmuş, yaklaşık olarak 1.550.000 eşdeğer nüfusa hitap edecek şekilde, ortalama proje debisi 2017 yılı için 240.000 m3/gün ve 2030 yılı için 320.000 m3/gün evsel atıksuyun arıtılmasına hizmet edecek kapasitede iki aşamalı projelendirilmiştir İleri biyolojik arıtma proseslerinin uygulandığı tesislerde, azot ve fosfor giderimi de gerçekleştirilmektedir. Tesis Nisan 2006’da tamamlanarak işletmeye alınmıştır. |
| |
YATIRIM VE İŞLETME MALİYETLERİ
|
DOĞU ATIKSU ARITMA TESİSİ |
| İNŞAAT İŞLERİ |
33,5 Milyon YTL + 10,8 Milyon € |
| TEST İŞLETME |
2,5 Milyon YTL + 50.400 € |
| İŞLETME BAKIM |
12,5 Milyon YTL + 107.226 € |
| TOPLAM |
48,5 Milyon YTL + 11 Milyon € |
Tesis inşaat işleri ; sözleşme bedelinin % 100,48 oranıyla tamamlanmıştır. |
| |
KAPASİTE VE KİRLİLİK YÜKLERİ :
|
|
Doğu Atıksu Arıtma Tesisi
(D.A.A.T.) |
| Parametre |
Birim |
2. Kademe |
3. Kademe |
| Ortalama Proje Debisi(Kuru Hava) |
m3 /gün |
240.000 |
320.000 |
| Kuru Hava Pik Debisi |
m3 /gün |
351.200 |
468.300 |
| Yağışlı Hava Pik Debisi |
m3 /gün |
597.500 |
796.600 |
| BOİ5 |
kg/gün |
64.000 |
85.300 |
| AKM |
kg/gün |
64.000 |
85.300 |
| Amonyak (N olarak) |
kg/gün |
10.800 |
14.400 |
| Fosfor (P olarak) |
kg/gün |
2.640 |
3.520 |
Not : II. Kademe değerleri, Bursa ilinin 2017 yılı, III. Kademe değerleri ise 2030 yılı nüfus projeksiyonuna uygun olarak hesaplanmış kapasiteyi karşılayacak şekilde belirlenmiştir. |
| |
ÇIKIŞ SUYU STANDARTLARI
Arıtma tesislerinden çıkacak arıtılmış su, Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği ve Avrupa Birliği Standartlarına da uygun olan aşağıdaki maksimum konsantrasyonlara ve minimum giderim verimine uygun olacaktır.
Parametre |
Konsantrasyon (mg/lt) |
Min.Giderim Verimi (%) |
| Biyokimyasal oksijen ihtiyacı ( BOİ5 ) |
25* |
70-90 |
| Kimyasal oksijen ihtiyacı ( KOİ ) |
125* |
75 |
| Toplam askıda katı madde |
35* |
90 |
| Toplam azot ( N olarak ) |
10* |
|
| Toplam fosfor (P olarak ) |
3 |
|
Not: * Avrupa Topluluğu Konseyinin 21.05.1991 tarih ve 91/271/EEC sayılı direktifi |
| |
DOĞU ATIKSU ARITMA TESİSİ PROSES ÖZELLİKLERİ
II. Kademe Doğu Atıksu Arıtma Tesisi karbon ile birlikte azot ve fosfor giderimini de içeren ve stabil çamur üreten uzun havalandırmalı aktif çamur prosesidir. Arıtma çamuru mekanik olarak susuzlaştırıldıktan sonra kireçlenerek depolanacaktır. |
| |
1. Tesise Giriş
Taşkın savağı ve ızgarasından geçerek giriş yapısına gelen atıksu ön arıtma tesislerinde fiziksel olarak arıtıldıktan sonra selektör tankına gider ve biyolojik arıtım süreci başlar .
Aşırı yağışlar nedeniyle, Nilüfer Çayında taşkın olması, tesise atıksuyun fazla gelmesi (yağmur suyu nedeniyle) veya tesiste bakım, onarım gerekmesi durumunda, atıksuyun tesise alınmadan deşarj/by-pass edilmesinin gerektiği durumlarda ;
- Atıksu, taşkın savağı ve ızgarasından savaklanarak, yaklaşık 600 m uzunluğundaki iki adet 2500 x 1750 mm iç ölçülü box (kutu kesit) ile taşkın pompa istasyonuna ulaşır ve buradan dere kotuna bağlı olarak cazibeli veya pompalar ile deşarj edilir.
- Atıksu, taşkın savağı ve ızgarasından geçerek giriş yapısına gelir, 1. Kademe burgulu pompalar ile terfi edilir ve bu kademeden Ø 2000 mm çelik boru ile (arıtım sürecine başlanmadan) dereye cazibeli deşarj edilir.
2. Ön Arıtma
İki kademeli burgulu pompalar, ızgara, kum tutucu, ve debi ölçüm ünitelerinden oluşmaktadır. |
| |
|
|
1. Kademe Burgulu Pompalar |
İnce Izgaralar |
|
|
|
|
Kum Tutucular |
2. Kademe Burgulu Pompalar |
|
|
|
Debi Ölçüm Ünitesi (Parshall Savağı) |
|
| |
| 3. Selektör Tankı
Bu ünitede, ön arıtma ünitelerinden gelen atıksuyun çok kısa bir süre, havasız ortamda, geri devir çamuru ile karıştırılması ve mikroorganizmaların prosese uygun şartlara getirilmesi sağlanmaktadır. Havuzda karışım dalgıç mixer ile sağlanmaktadır.
4.Anaerobik Bio- Fosfor Tankları
Bu ünitede, selektör tankından alınan atıksu içerisindeki fosforun biyolojik olarak giderimi gerçekleştirilecektir. Her tankta düşük hızlı dalgıç mixer bulunmaktadır. Her tanka oksijen redüksiyon potansiyeli (ORP) ölçme cihazı yerleştirilerek anaerobik şartlar izlenmektedir. |
| |
Selektör ve Anaerobik Bio-fosfor Tankları
5.Havalandırma Tankları
Havalandırma tankları, Biyolojik reaktörler diye de adlandırılan bu ünitelerde; Anaerobik tanklardan alınan atıksuyun istenilen kriterlere uygun arıtımı gerçekleştirilmektedir..
Bu ünitelerde, her biri 4 tanktan oluşan 4 hat mevcuttur. Kapaklar ve kanallar yolu ile atıksu yönlendirilerek, istenilen herhangi bir tank, bakım için devre dışına alınabilmektedir (4. Hat ikinci aşamada yapılacaktır.)
Her bir hattaki tankların birisinde havalandırmasız, diğer üçünde havalandırmalı ortam sağlanarak azot ve karbon giderimini içeren proses gerçekleşmektedir.
Havalandırma havuzunda aerobik ortam koşullarının sağlanması için gerekli hava, blowerlar vasıtasıyla temin edilmekte ve havuz tabanına yerleştirilen membran difüzörler vasıtasıyla homojen olarak atıksuya verilmektedir. Her bir tankta düşük hızlı dalgıç mixer, ORP ölçme cihazı ve havuzlardaki oksijen miktarını ölçmek ve buna olarak havalandırma ekipmanını kontrol etmek amacıyla çözünmüş oksijen metre (ÇO-metre) bulunmaktadır. Aerobik bölümden anoksik bölümün başına sirkülasyon sağlamak için sirkülasyon pompaları kullanılacaktır.
|
Havalandırma Tankları |
|
|
|
|
Blowerlar |
Havalandırma Tankları ve Hava Boruları |
6. Son Çökeltme Tankları
Havalandırma tanklarından alınan atıksudaki mikroorganizma kütlesinin (Biokatı, Çamur olarak adlandırılır) yoğunluk farkı prensibi ile çökeltilerek atıksudan ayrılacağı dairesel havuzlardır.
- Arıtılmış su, havuz üst kenarında teşkil edilen savaklarla toplanıp, debi ölçüm yapısında debisi ölçülerek Deliçay’a deşarj edilir.
- Tabana çökelmiş olan mikroorganizma kütlesi (çamur) ise geri devir pompa yapısındaki pompalar ile tesisin başına (selektör tankına ) geri devir edilir. Fazla çamur ise yine pompalar vasıtasıyla çamur susuzlaştırma ünitelerine iletilir. Son çökeltim havuzlarında tabana çöken çamurun ve yüzeydeki köpüğün sıyırılması için kenardan tahrikli, yarım köprülü sıyırıcı monte edilmiştir. Yüzeyden sıyırılan köpük çamur ızgaralarına iletilecektir. |
| |
Son Çökeltme Tankları |
| |
7. Çamur Arıtma Üniteleri
Atıksu arıtma tesisinde oluşan fazla çamurun susuzlaştırılması için çamur arıtma üniteleri kullanılır. Bu üniteler; çamur ızgaraları, çamur dengeleme tankı, belt tip yoğunlaştırıcı, belt pres susuzlaştırma ekipmanı ve çamur stabilizasyon çünite ve ekipmanını içermektedir.
- Fazla çamur, ızgaradan geçirilerek çamur dengeleme tankına alınır.
- Çamur, çamur tanklarında homojen hale getirilir. Çamurun anaerobik (havasız) ortama geçişini önlemek için blower ve difüzörlerle havalandırılması yapılır.
- Dengeleme tankından belt pres besleme pompaları vasıtasıyla alınan çamur, yoğunlaştırılması ve suyunun alınması için belt tip yoğunlaştırıcı ve ardından belt-pres’e iletilir. Fazla çamur yoğunlaştırıcıdan önce polimer madde ile karıştırılır.
- Belt-Pres’ten çıkacak çamur en az % 20 katı madde içeriğine sahip olacaktır. Çamur keki konveyörler ile çamur stabilizasyon ünitesine iletilir.
- Çamur stabilizasyon ünitesi, çamur katı madde içeriğinin % 35’e çıkarılabilmesi için çamurun kireç ile karıştırılmasını içermektedir. Ünite, kireç depolama silolarını, borulu burgulu konveyörden oluşan kireç besleme sistemini ve çamur ile kirecin karıştırılacağı tankı içermektedir.. Karıştırma işlemi bina içinde gerçekleştirilip ortamdan alınan hava gaz yıkayıcısından geçirilerek koku probleminin önlenmesi sağlanacaktır.
- Stabilize olmuş çamur, yükseltici bir konveyör vasıtasıyla treyler veya kamyona yüklenip depolama alanına iletilir.
|
| |
|
|
Geridevir Aktif Çamur Pompa İstasyonu |
Çamur Izgara Yapısı ve Çamur Tankları |
|
|
|
|
| Çamur Susuzlaştırma Ünitesi |
Çamur Tankları ve Kireç Siloları |
|
|
|
| |
| 8. Desarj Yapısı
Toplama çukurları vasıtasıyla desarj yapısına gelen arıtılmış su, 2 adet 1600 mm ‘lik desarj borusu ile Deliçay Deresi’ne desarj edilir.
9. Taşkın Pompa İstasyonu
Bu ünite, tesisin aşırı yağış koşullarında dere seviyesinin yükselmesi durumunda hem saha drenajının hem de atık ve taşkan suyunun tesisten uzaklaştırılabilmesi amacıyla yapılmıştır.
10. Kontrol Binası
Tesisin bilgisayar denetimi altında çalıştırılabilmesi için bir kontrol binası yapılmış olup, tüm tesisin izlenebilmesi ve gerekli hallerde müdahale edilmesini sağlayan bilgisayar yazılımı kurulmuştur. |
| |
|
|
Kontrol Odası |
Atıksu Analiz Laboratuvarı |
|
|
|
|