Dobruca İçme Suyu Arıtma Tesisi
Dobruca semtinde 50 dönüm üzerinde yerleşmiş bulunan Su Arıtma Tesisleri, Doğancı Barajından gelen yüzeysel suyu arıtarak Bursa şehrinin İçme ve kullanma suyu ihtiyacını karşılamak amacı ile kurulmuştur. 1985 yılında devreye alınan 1.Kademe ve 1994 yılında hizmete giren 2.Kademe ile toplam 500.000 m3/gün kapasiteye sahip tesistir.
ARITMA TESİSİ ÜNİTELERİNİN TANIMLANMASI
Giriş Yapısı:
I. ve II. Kademe için ortak olan giriş yapısı tesis girişindeki ilk yapıdır ve baraj mansabındaki son yapıdır. Giriş yapısının görevi barajdan gelen 3 - 3,5 atmosferlik suyun enerjisini kırarak atmosfer koşullarına getirmektir. Giriş havuzunun toplama kapasitesi 531 m3 olup 21.000 m3/gün kapasiteli taşkın savağına sahiptir. Bu yapıya ham su (I.Kademe) DN1200 ve (II. Kademe) DN1400 lük borular ile gelmektedir. Bu borular motorlu kelebek vana ile kontrol edilmektedir. Vanalar seviye elektrotu aracılığı ile otomatik açılıp kapanmaktadır.
Arıtım prosesini başlatmak amacı ile aşağıdaki kimyasallar eklenir.
Ön klorlama:Barajdan gelen sudaki mikroorganizmaları yok ederek tesis içindeki yosun oluşumunu önler ve suda dezenfeksiyonu sağlar. Suda dezenfeksiyon ön klorlama sistemiyle giriş havuzunda başlanmış olur.
Sülfürik asit(H2SO4) :Sistemde iyi birfloklaşma olması için ham suda pH düzenlemesi yapılmasına yardımcı olur.
Alüminyum Sülfat(Al2(SO4)2) : Suda bulanıklığa sebep olan çeşitli maddelerin ortamdan uzaklaştırılmasına yönelik kullanılan bir maddedir.
Demir III Klorür : Suda bulanıklığa sebep olan çeşitli maddelerin ortamdan uzaklaştırılmasına yönelik kullanılan maddedir.
Kaskadlar (Havalandırma Yapısı):
5 basamaktan oluşan kaskad sisteminde, su ve hava ile geniş temas yüzeyi meydana getirilerek suyun akışı sırasında; oksijence zenginleşmesi sağlanır. Aynı zamanda suda karbondioksit ve hidrojen sülfür gibi istenmeyen gazlar mevcutsa, havalandırma sistemiyle sudan uzaklaştırılmış olur. Suda bulunan demir ve mangan iyonları da havalandırma sistemiyle oksitlenerek ileriki aşamalardan biri olan hızlı kum filtrelerinde tutulabilecek bir forma geçmiş olur.
Multised Durultucu:
Giriş Yapısı ve Hızlı Karıştırma Odaları; Multised giriş odası Alüminyum sülfat ve çamurun ham suya karıştığı bölümdür. Hızlı karıştırma ünitelerinin esas görevi ham suya katılan kimyasal maddelerin en iyi şekilde suya karışmasını, böylelikle flokülasyonun (yumuşaklaşmanın) başlamasını sağlamaktır.
Flokülasyon ( Yumaklaşma ) Hücreleri: Yumaklaşma işlemi; elektrik yüklü suda yüzen maddelerin enerjilerinin boşaltılarak sıfırlanması ve buna takiben bir araya gelerek yumaklar oluşturmasıdır.
Multised Durultucular: Durultucular suya bulanıklık veren maddelerin çökeltme prosesinin yapıldığı yerdir.
Durultma aşaması içme suyu arıtma prosesinin en önemli bölümüdür. 550 açı ile yerleştirilen birbirine paralel plakalar sayesinde etkili bir çökeltme temin edilir. Zira plakalı durultma sisteminde çamur flokları iki plaka arasındaki bölümden alttaki plaka üstüne düşmekte ve buradan aşağıya doğru kayarak durultucu tabanındaki çamur haznesinde toplanmaktadır. Bu durum hızlı bir çökeltme sürecini de beraberinde getirir.
Hızlı Kum Filtreleri:
Durulmuş suyun içinde halen mevcut olan çok küçük parçacıkların 90 cm.lik bir kum yatak içinden geçirilerek süzülmesi işlemine filtreleme denir. Bu arada su içindeki bakteri kolonileri de büyük ölçüde tutulmuş olur.Filtreler double (çift gözlü) olarak projelendirilmiştir. Tesiste toplam 28 adet double filtre vardır.
Temiz Su Tankları:
Bu tesis kapsamındaki temiz su tankları filtrelerden çıkan suyun depolanması buradan tüketiciye iletilmesi amacıyla yapılmıştır. Temiz su tankları filtre havuzlarının altına yerleştirilmiş olup filtrelerden çıkan borular vasıtasıyla doğrudan beslenmektedir. Sistem içinde birbirine vanalarla bağlı iki temiz su tankı bulunmaktadır. Filtrelerden toplanan süzülmüş suya dezenfeksiyon amacıyla klor verilir. Bu işleme son klorlama denir. Temiz su tanklarında toplanan su depolara oradan da şehre gönderilir.
Nötralizasyon Ünitesi:
Olası bir klor kaçağı durumunda mevcut sensörler kaçağı algılar, nötralizasyon ünitesine bağlı fan çalışmaya başlar ortamdaki klor gazını havayla beraber çeker gazın temas ettiği alanı bünyesindeki Rachıng halkalarıyla arttırarak, yıkama işleminin gerçekleştiği yıkama kulesi bölümüne geçişini sağlar bu bölümde klor gazı kostikle yıkanarak klor gazı ortamdan uzaklaştırılmış olur.
Dengeleme Odası:
Dengeleme odası, filtre tesisinin yerleşim olarak alt kotunda olup temiz su tanklarından gelen suların dağıtımı görevini yapmaktadır.
Çamur Koyulaştırıcı:
Sulu çamurun konsantrasyonunun artarak içindeki katı madde miktarının çoğaldığı yapıdır. Koyulaştırıcı tankına gelen sulu çamurun burada uzun süre alıkonulması böylece kendi kendine çökerek koyulaşması öngörülmüştür. Yani çamur koyulaştırıcıda dinlendirme ile durultucuda toplanan çamurdan daha konsantre bir çamur elde edilir ve nisbeten durulmuş bir su sağlanır. Bu su ham suya, konsantre çamur ise filtre prese gönderilir.
Filtre Pres:
Filtre pres konsantre çamuru preslemek sureti ile çamur keki adı verilen içindeki kuru madde miktarı 5–40 olan atık çamuru oluşturur. Çamurundan ayrılan su ise çamur koyulaştırıcının durulmuş su tankına gönderilerek ham suya geri verilir. Böylelikle su kaybı minumuma indirilmiş olur.
Laboratuar:
Laboratuarda 24 saat su analizi yapılmaktadır. Çeşitli noktalardaki numune musluklarından gelen su örnekleri üzerinde saatlik, günlük ve haftalık analizler yapılarak suyun kimyasal ve mikrobiyolojik parametreleri tespit edilmektedir.
Son olarak su, içerisine test balıklarının bulunduğu bir akvaryumdan geçirilerek tüketiciye varmadan önce bütün kontrolleri tamamlanmış, Avrupa Topluluğu İçme Suyu Standartlarına getirilmiş olarak güvenli bir şekilde kullanıma arz edilir.
